Արտանիշ․Վրանային ճամբար

 Արտանիշի վրանային ճամբար

օգոստոսի 19-21

5-րդ ուսումնական շրջան

Մեկնում — Երևան, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի-  Շողակաթ, Արտանիշի վրանային ճամբար

Վերադարձը — Արտանիշի-վրանային ճամբար — Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի։

Մեկնումի երթուղին՝  Երևան-Սևան-Ծովագյուղ-Արտանիշ

8.00 Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակ։

Վերադարձի երթուղին՝ Արտանիշ-Ծովագյուղ-Սևան-Երևան

Մինչև 20.00 — Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակ։

Մասնակիցներ` Արևելյան դպրոց և այլ դպրոց

 Կանգառներ

• Ժայռաբեկոր
• Երկարգիտական թանգարան
• Ծարավ աղբյուր մատուռ (Ծովագյուղ)
• Թեարկղզի
• Համագործակցում Սևան քաղաքի Իգիթյան կենտրոնի հետ (նկարչական պլեներ)

Երթուղի

Մեկնում — Երևան, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի-  Սևանի ՀԷԿ- Սևանի Բուսաբանական այգի- Շողակաթ, Արտանիշի վրանային ճամբար

Վերադարձը — Արտանիշի-վրանային ճամբար — Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի։

Տրանսպորտ՝ Mersedes Sprinter

Նպատակը` 

• Սևանա լճի բնապահպանական արդի խնդիրներ, զրույցներ, քննարկումներ
• վրանային ճամբարելու հմտություններ
• լող, լողուսուցում
• ինքնակազմակերպում
• բնապահպանական (անաղբ կենցաղ), միջավայրի, ափի խնամք
• քայլարշավ, բարձունքի հաղթահարում
• համակեցություն
• ընկերություն
• համերաշխություն
• Հրազդան գետը’ ՀԷԿ-երի կասկադ

Նախահաշիվ (մեկ սովորողի համար)

Նախահաշիվ․
· Տրանսպորտ — 80 000 դրամ
· Սնունդ՝ 5000 (երեքանգամյա)
o Առաջին օր՝ ճաշ, ետճաշիկ (քաղցր, միրգ), ընթրիք, թեյ+քաղցր
o Երկրորդ օր՝ նախաճաշ, ճաշ, ետճաշիկ (քաղցր, միրգ), ընթրիք, թեյ+քաղցր
o Երրորդ օր՝ նախաճաշ, ճաշ, միրգ, քաղցր
· Միջավայրի պահպանություն՝ 2500 (միջավայրի խնամք, ճամբարի պետի աշխատավարձ, անվտանգ լողի կազմակերպում)

Մեկ սովորողի ուղեգիրը — 12.000 դրամ (ներառում է երեքանգամյա սննդի ծախսերը, ճանապարհածախսի, ճամբարի պահպանության, անվտանգ լողի կազմակերպման ծախսերի մի մասը)

Մասնակցին անհրաժեշտ պարագաներ՝

• ուսապարկ, քնապարկ
• անձնական հիգիենայի պարագաներ
• մարզական հագուստ և կոշիկներ
• լողազեստ, լողի պարագաներ
• տաք հագուստ
• լապտեր
• արևապաշտպան քսուք
• արևային ակնոց
• արևապաշտպան գլխարկ
• անձնական դեղատուփ
• բրդուճներ
• մոծակների  դեմ քսուկներ
• հետաքրքիր սեղանային խաղեր
• սիրելի գիրք
• պլաստմասե անհատական սպասք
• ջրաներկ

Չի կսրելի

Գազավորված ըմպելիք

Չիպս, չորահաց նմանատիպ սնունդ

Առաջին օր

• 8.00՝ Ճանապարհ գնալուց առաջ միասնական ժամերգություն Ս․ Երրորդություն եկեղեցում
• 10.30 — կանգառ Սևան քաղաքի Երկրագիտական թանգարանում
• 13:00՝ կանգառ ժայռաբեկորի մոտ (երկրաբանական հատուկ նշանակության տարածք), բրդուճային ընդմիջում
• 13։30՝ ժամանում ճամբար, իրերի տեղավորում
• 14:00` ծանոթացում ճամբարատեղիին, կանոններին, հանգիստ
• 15:00՝ ճաշ
• 16:00՝  լող, լողուսուցում
• 18.00 — մրգային, բրդուճ, քաղցրավենիք. ընդմիջում, զրույց, քննարկում (Սևանի արդի բնապահպանական խնդիրները, ավանդապատումներ, անվան ծագումնաբանությունը)
• Մայրամուտ ափին, նկարում ենք քարերի վրա․․․
• 20:00 ընթրիք
• 21:00՝ խարույկ, երգ, պար
• 22:00՝ քուն

Երկրորդ օր

• 08:00՝ վեր կաց, հիգիենա, սանիտարական ժամ (ափի և միջավայրի խնամք)
• 08:10՝ Շշասարի բարձունքի հաղթահարում
• 10։00՝ նախաճաշ
• 12.00-14.00 — սեղանային խաղեր, ընթերցանություն
• 14:30՝ ճաշ
• 16:00՝ լող, լողուսուցում
• 18.00 լողափային ընդմիջում. բրդուճ, միրգ քաղցրավենիք, զրույց, քննարկում
• 19:00՝ թիմային, բակային  խաղեր
• Մայրամուտ ափին, քննարկում (Սևանի արդի բնապահպանական խնդիրները, ավանդապատումներ, անվան ծագումնաբանությունը, շրջապատող լեռները’ բարձր գագաթները)
• 20:00 ընթրիք
• 21.00՝ խարույկ, երգ, պար, վրանային թատրոն՝ կազմակերպչներ ճամբարականներ
• 22:00՝ քուն

Երրորդ օր

• 08:00՝ վեր կաց, հիգիենա, շրջապատի խնամք, մաքրում
• 09։00՝ նախաճաշ
• 10.00-12:00 լող
• 12.00-14.00 — իրերի հավաքում, տարածքի խնամք
• 14.00՝ ճաշ
• 15.00- մեկնում ճամբարից
• 16.00 — Քայլարշավ Ծարավ աղբյուր մատուռ
• Մինչև 20.00— Ժամանում Սբ. Երրորդություն եկեղեցու բակ

Ճաշացանկ

Օր 1
Ճաշ — Վերմիշելով-մսով փլավ, վարունգ, լոլիկ, պանիր, հաց, մածուն, պղպեղ, մածնաբրդոշ, միրգ (ծիրան, խնձոր, գիլաս)
Ընթրիք — Հնդկաձավարով փլավ, շիլա բրնձով, պանիր, թխվածքաբլիթ, թեյ

Օր 2

Նախաճաշ — ոլոռով ձվածեղ, խաշած ձու, թեյ, պանիր, հաց, կրեմ-շոկոլադ, կարագ, կաթնաշոռ, թթվասեր

Ճաշ — Բրնձով-գազարով-հավի մսով փլավ, դդմիկով աղցան, կաղամբով-հավի միս-եգիպտացորեն-թթվասեր աղցան, բալի կոմպոտ, հաց․ պանիր վարունգ, լոլիկ

Ընթրիք — Թանապուր, պանիր, հաց, թխվածքաբլիթ

Օր 3

Նախաճաշ — Հերկուլես, Հացով ձվածեղ (гринки),  թեյ, պանիր, հաց, շոկոլադե կրեմ, կարագ, կաթնաշոռ, թթվասեր:

Ճաշ — կարտոֆիլ տապակած, կոտլետ, , պանիր, աղցան, լոլիկ, վարունգ, ծիրանի և բալի կոմպոտ, միրգ

Ափային ընդմիջումներ — միրգ’ ծիրան և խնձոր, ձմերուկ, եգիպտացորեն, պանիր, հալած պանիր, հաց, հավի կրծքամիս, կարտոֆիլ

Մասնակիցներ՝

Գոհար Խուդոյան  5 

Լեո Աբրահամյան 4 

Նարեկ Առուստամյան 4 

Մանվել Գալստյան 4 

Սարգսյան Դավիթ 4 

Մարկ Հովհաննիսյան 3 

Եվա Հովհաննիսյան 6

 Ռազմիկ Արշակյան 6 

Արիս Մաթևոսյան 6 

Ղազարյան Էլեն 5 (Վիկտոր Համբարձումյանի անվան թիվ 12 դպրոց) 

Վիկտորիա Ղազարյան 5 

Տիգրան Ներսիսյան -6

 Վահան Սերոբյան  5 

Սամուել Ադամյան 5

Հայկ Ենգիբարյան 5 

Տիգրան Ենգիբարյան 5

Մուտքի ճամբար. 2025-2026

  Մուտքի ճամբար

4-6-րդ դասարանցիներ

օգոստոսի 25-27

5-րդ ուսումնական շրջան

Վայրը՝ Արևելյան դպրոց

Համակարգում՝ Անահիտ Գևորգյան

Նպատակը՝ ծանոթացում կրթահամալիրի նախագծերին, ուսումնական պլանին, կրթահամալիրյան օրացույցին,  հեղինակային այլընտրանքային մանկավարժությանը, մոտեցումներին։ 

Մասնակիցներ՝ մուտքի սովորողներ, դասավանդողներ, ծնողներ

Լուսաբանումը՝ Անահիտ Գևորգյաան, Սմբատ Պետրոսյանի

օր 1

26․08

10։00՝ ընդհանուր պարապմունք՝ Լիլիթ Վերմիշյան

            ծոնաթացում կրթահամաիլիրին հեղինակային այլընտրանքին, ուսումնական կայք, համացանցը ուսումնական միջավայր ` Անահիտ Գևորգյան

10։30՝  Բնապահպանաական զրույց, ծանոթացում լաբորատորային՝ Իվետա Ջանազյան

11։00՝  Խոսում ենք օտար լեզվով՝ Անի Մրտեյան, Գայանե Փարվանյան

12։00՝  քալք դեպի Քոլեջ, լող՝ Գայանե Սարգսյան

օր 2

27․08

10։00՝ ընդհանուր պարապմունք՝ Լիլիթ Վերմիշյան

           Բանավոր խոսք(Իմ մասին) ՝Մարինե Ամիրջանյան

10։30՝ Ֆլեշմոբերը որպես տնային աշխատանքի  այլընտրանք՝ Սմբատ Պետրոսյան

 

11։00՝ Ես և իմ հայրենիքը՝ Արմինե Գոգինյան

12։00՝ քայլք <<Տիգրան Հայրապետյան>> գրադարան, լող, ՝ Գայանե Սարգսյան

օր 3

28․08

10։00՝ ընդհանուր պարապմունք՝ Լիլիթ Վերմիշյան

10։30՝ միջավայրի խնամք՝ Գոհար Հովհաաննիսյաան

11։00՝ Բլոգավորություն՝ Աննա Պետրոսյան

12։00՝ քյալք Ագարակ, լող՝ Գայանե Սարգսյան

12։00՝ ծրագրի ղեկավարի հանդիպումը ծնողների հետ

Հեկտոր Սիմոնյան 4-րդ  099651025+

Քրիստ Սողոյան 6-րդ 055445033+

2026-2027 ուսումնական տարի

Ուսումնական պայմանգրեր

Ժամանկացույց

 4-1 դասարան, Հասմիկ Ղազարյան․հունիսի 2-ին, 3-ին․ 10։00-15։00

4-2 դասարան, Անահիտ Ավագյան․  հունիսի 4-ին, 5-ին․ 10։00-15։00

4-3 դասարան, ․Տաթև Սահակյան․  հունիսի 9-ին,10-ին․10։00-15։00

5-1 դասարան, հունիսի 16-ին,17-ին․   10։00-15։00

5-2դասարան,  հունիսի 18-ին, 19-ին․  10։00-15։00

5-3դասարան, հունիսի 23-ին, 24-ին․   10։00-15։00

5-4դասարան, հունիսի 25-ին, 26-ին․   10։00-15։00

Տարեկան հաշվետվություն

2025-2026

Տարեկան աշխատանքների համառոտ հաշվետվություն Անահիտ Գևորգյան (Արևելյան դպրոցի կազմակերպիչ)

1. Ուսումնական և ընտրությամբ գործունեության համակարգում

• Ընտրությամբ գործունեության և ակումբների համակարգում. Կանոնավոր կերպով իրականացվել է սովորողների ընտրությամբ գործունեության, մարզական ակումբների և տեխնոլոգիական դասընթացների կազմակերպումն ու վերահսկումը:

• Անհատական պլաններ և հաշվառում. Տարվա ընթացքում կազմվել եմ սովորողների անհատական ուսումնական պլանները, վարվել եմ հաշվառման մատյաններն ու դասացուցակների գրանցումները։ Ինչպես նաև հանդիսացել եմ դպրոցի 3-րդ լաբորատորիայի պատասխանատուն:

• Մեդիակրթություն. Աջակցություն «Մուտքի» ճամբարների սովորողներին՝ էլեկտրոնային հասցեների բացման և անհատական բլոգների վարման հմտությունների ձեռքբերման գործում:

2. Ներառական կրթություն և աշխատանք ՏՄԱԿ-ի հետ

• Հատուկ կարիքներով սովորողների աջակցություն. Կատարել եմ ամենօրյա աշխատանք հատուկ կարիքներով սովորողների հետ՝ ներառելով նրանց դասարանական խմբերում, զարգացնելով ինքնասպասարկման ու կողմնորոշման հմտություններ:

• Մասնագիտական համագործակցություն. Սերտ համագործակցություն բազմամասնագիտական թիմի հետ և կանոնավոր մասնակցություն ՏՄԱԿ-ի կողմից կազմակերպվող մասնագիտական սեմինարներին:

3. Ուսումնական ճամփորդություններ և ճամբարներ

• Թանգարանային և ճանաչողական այցեր. Կազմակերպել և ուղեկցվել  եմ բազմաթիվ դասարանների ուսումնական մեկօրյա ճամփորդությունները դեպի Երկրաբանական թանգարան, Մատենադարան և այլ մշակութային վայրեր:

• Արտագնա նախագծեր և վրանային ճամբարներ. Իրականացվել են բնապահպանական եռօրյա վրանային ճամբարներ (օրինակ՝ Վաղաշեն գյուղի ափամերձ հատվածում «Մուտքի» ճամբարականների հետ), ինչպես նաև ուսումնական ճամփորդություններ դեպի Լոռի (Ալավերդի, Պուշկինո, Արտանիշ)

4. Ծիսական, մարզական և համայնքային նախագծեր

• Մեդիաուրբաթների համակարգում. Դպրոցի տարբեր օղակների (օրինակ՝ 4-6-րդ դասարանցիների) «Մեդիաուրբաթ» նախագծերի կազմակերպում և համակարգում։

• Պարտիզապուրակային գործունեություն. Դպրոցի հարակից տարածքների, պարտիզապուրակային գործի և միջավայրի խնամքի աշխատանքների կազմակերպում և համակարգում։

• Համագործակցություն ծնողների հետ. Կանոնավոր անհատական հանդիպումներ և զրույցներ սովորողների ծնողների հետ։ Ուսումնական պայմանագրերի կնքում։

Իմ ամսական հաշվետվությունների բլոգի հղումը՝  «Սեբաստացիներ»: հաշվետվություն

Հաշվետվություն․ Հունիս

Հունիս

 Ուսումնական պայմագրեր 4,6 -րդ դասարաններ 2026-2027

Եսումնական Լոռի․ Պուշկինո․ Հունիսի 9-12

Ուսումնական պլաններով որոշված կարգեր

5-6-րդ դասարանցիների ամփոփաթերթի, անհատակն գնահատանիշների ուղարկում

Զարգացման բնութագրի լրացում

Կարգեր

 Ուսումնական պլաններով որոշված կարգեր

Հունիսի 23 

ժամը՝ 10։00-11։00

1. Կարգեր մշակելու, հաստատելու, փոփոխություններ անելու կարգ
2. Ուսումնական պարապմունքի կազմակերպման կարգ
3. Սովորողի ուսումնական աշխատանքի կազմակերպման կարգ
4. Ուսումնական պարապմունքի գրանցման կարգ
5. Ուսումնական աշխատանքի գնահատման կարգ

Դասավանդողի  տեսանկյունից այս կարգերը նրա աշխատանքային ուղեցույցն են: Որպեսզի ստիպված չլինեք ամեն անգամ կարդալ տասնյակ էջերով իրավական տեքստեր, ստորև դուրս եմ բերել այն ամենակարևոր կետերը, որոնք անմիջականորեն ազդում են մեր ամենօրյա աշխատանքի վրա և կօգնեն մեզ խուսափել սխալներից։

1. Դասի պլանավորում և կազմակերպում

Ուսումնական պարապմունքի կազմակերպման կարգից

• Ժամանակի կառավարում. Դասին ներկայանալ ֆիքսված ժամից (օրինակ՝ 5-10 րոպե) շուտ։ Դասն սկսել և ավարտել հստակ ժամանկացույցը ՝ չխլելով երեխաների դասամիջոցը։

• Պարտադիր պլանավորում. Ձեռքի տակ ունենալ տվյալ դասի պլանը (կամ թեմատիկ հարցաշարը) և անհրաժեշտ նյութերը (սլայդներ, լաբորատոր սարքեր)՝ նախքան լաբորատորիա մտնելը։

2. Սովորողների ծանրաբեռնվածություն

Սովորողի ուսումնական աշխատանքի կազմակերպման կարգից

• Տնային աշխատանքների չափաբաժին. Հաշվի առնել, որ տնային առաջադրանքների ծավալը չպետք է գերազանցի կարգով սահմանված նորման (սովորաբար՝ տվյալ դասի ժամանակի 20-30%-ից ոչ ավելին), որպեսզի աշակերտը չգերծանրաբեռնվի։

3. Էլեկտրոնային  մատյանների վարում

Ուսումնական պարապմունքի գրանցման կարգից

• Ժամկետների խիստ պահպանում. Դասի թեման, տնային առաջադրանքը և բացակայությունները մատյանում գրանցել նույն օրը։

• Գրառումների ճշգրտություն. Թեմայի ձևակերպումը պետք է բառացի համընկնի ձեր կողմից տարեսկզբին հաստատված նախագծին։

4. Օբյեկտիվ գնահատում և բողոքարկում

Ուսումնական աշխատանքի գնահատման կարգից

• Թափանցիկություն. Դասընթացի սկզբում (կամ թեմայի մեկնարկին) աշակերտներին հստակ բացատրել՝ ինչպես է ձևավորվում գնահատականը (քանի՞ միավոր է դասարանականը, քանիսը՝ թեմատիկը, քանիսը՝ ակտիվությունը)։

• Գնահատականի հիմնավորում. Սովորողին նշանակված ցածր կամ բարձր միավորը միշտ պետք է ունենա մեկնաբանություն՝ բանավոր կամ էլեկտրոնային գրությամբ։

5. Ձեր իրավունքը՝ փոփոխություններ անելու

Կարգեր մշակելու, հաստատելու, փոփոխություններ անելու կարգից

• Ձայնի իրավունք. Եթե տեսնում եք, որ վերը նշված կարգերից որևէ մեկը կյանքում չի գործում կամ խանգարում է դասապրոցեսին, դուք իրավունք ունեք պաշտոնական առաջարկ (գրավոր զեկուցագիր կամ հարցի բարձրացում մանկավարժության կենտրոնին, մասնագիտական խմբի ղեկավարին  կամ ծրագրի ղեկավարին։Ներկայացնել դրանցում փոփոխություն անելու համար։ Կարգերը քարացած չեն։

📌 Ուսուցչի ոսկե կանոնը. Կարգերի լավ իմացությունը ձեզ պաշտպանում է ծնողների, սովորողների կամ տնօրինության հետ հնարավոր կոնֆլիկտների ժամանակ։ Երբ դուք շարժվում եք «ըստ կարգի», ձեր թիկունքին կարգերն են ։

1

Հաստատվել է կրթահամալիրի կառավարման խորհրդի 29.08.2024թ. նիստին

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում աշխատակարգերը, գործունեության կազմակերպման կարգերը, այդ թվում՝ նաև ուսումնական պլանով որոշված (այսուհետ՝ կարգեր), կրթահամալիրի Ներքին կարգապահական կանոնների հավելվածներ են։ Կարգերի, դրանցում փոփոխությունների անհրաժեշտությունը հաստատում է կրթահամալիրի տնօրենը՝ մասնաճյուղերի, մասնախմբերի ղեկավարների հայտով, ներկայացված պահանջներով (տեխնիկական նկարագրություն)։

Կարգերը մշակում, լրամշակում են (այսուհետ՝ մշակում) հեղինակային մանկավարժոււթյան լաբորատորիայի համակարգմամբ՝ դպրոցների, քոլեջի, ուսումնական կենտրոնների, մասնախմբերի ղեկավարների մասնակցությամբ։ Լաբորատորիայի ղեկավարը մշակման պայմանավորվածությունը՝ աշխատանքը կատարելու ժամկետներով, առաջարկվող լրավճարի չափով (բացառությամբ ի պաշտոնե արվող աշխատանքի), ներկայացնում է վարչական խորհրդին։ Մշակված կարգը քննարկվում, համաձայնեցվում է կրթահամալիրի դպրոցների, քոլեջի մանկավարժական խորհուրդներում, մասնաժողովում, վարչական խորհրդում։ Կառավարման խորհուրդ ներկայացվում է կրթահամալիրի տնօրենի կողմից։

Հաստատվելուց հետո երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում կարգը գործածության մեջ է դրվում տնօրենի հրամանով, հրապարակվում է կրթահամալիրի կայքում, մանկավարժության կենտրոնի, կրթահամալիրի տնօրենի գրասենյակի, պատասխանատուների բլոգներում։ Մշակողը վճարվում է մանկավարժության լաբորատորիայի ղեկավարի հայտով, աշխատանքը ընդունելուց հետո։

2

Ուսումնական պարապմունքի կազմակերպման ձևեր են առկա, հեռավար, առցանց:

Առկա և հեռավար ուսուցման համակցում: Ուսումնական պարապմունքների այս ձևը հնարավորություն է տալիս ուսումնական պարապմունքները կազմակերպել՝ ըստ սովորողի անհատական պլանի՝ կիրառելով ուսումնական գործի կազմակերպման համակցված տարբերակը, հնարավորություն տալով սովորողին ընտրել ուսուցման առավել հարմար տարբերակը:

Ուսումնական պարապմունքի բացօթյա տարածքը` բակը, հասարակական վայր, հուշարձանի տարածք, պետք է պարապմունքից առաջ մաքրվի, խնամվի` դառնալով մաքուր և հիգիենիկ։ 

3

Ուսումնական  աշխատանքը 1-12-րդ դասարանում կազմված է հետևյալ հիմնական բաղկացուցիչներից.

·     Դասարանական աշխատանք

·     Տնային աշխատանք` լրացուցիչ կրթություն, ինքնակրթություն

Դասարանական աշխատանք՝ ուսումնական պարապմունք

Դասավանդողը ուսումնական պարապմունքի ծրագիրը նախօրոք հրապարակում է իր բլոգում: Դասարանում արվող գրավոր առաջադրանքների արդյունքները սովորողներն հրապարակում են իրենց բլոգներում: Դասարանում կատարվող աշխատանքը ստուգվում է կա՛մ դասարանում՝ խմբային քննարկման միջոցով, անհատապես, կա՛մ ուսուցչի` սովորողի վիրտուալ տարածքում արվող գրառումներով և ուղղորդումներով:

Տնային աշխատանք` լրացուցիչ կրթություն, ինքնակրթություն:

4

 Ուսումնական պարապմունքի մասնակիցների հաշվառումը

Դասավանդողը ուսումնական պարապմունքի առաջին րոպեներին դասարանի (դպրոցի) էլեկտրոնային ընթացիկ շաբաթվա (օրվա) մատյանում գրանցում է սովորողների բացակայությունը։ 

5

Այն միտված է ապահովելու սովորողների և դասավանդողների զարգացումը, խթանելու սովորելու ձգտումը, բարելավելու ուսումնական պլանները, դասընթացների ծրագրերը, ուսուցման կազմակերպումը: Գնահատման հիմքում հանրակրթության պետական չափորոշչի, հեղինակային կրթական ծրագրի պահանջներն են: Գնահատումը լինում է ներքին և արտաքին:

Ներքին գնահատումն իրականացվում է սովորողների՝ ըստ ուսումնական շրջանների, տարեկան ամփոփիչ գնահատման, կրթահամալիրային հետազոտությունների նպատակով: Սովորողը մասնակցում է «Ես կարողանում եմ...» ստուգատեսի, ներկայացնում ուսումնական տարեկան գործունեության հաշվետվություն։ 

4-րդ դասարանի վերջում անց է կացվում կրթահամալիրային հետազոտություն` սովորողների ուսումնական կարողությունների համապատասխանությունը պետական և կրթահամալիրային չափորոշիչներին: 

Կրթահամալիրում գրավոր ստուգումները, ինքնաստուգումները, ուսումնասիրությունները կազմակերպվում են ուսուցման ՏՀՏ միջոցներով։

Սեբաստացի հացի պատմությունը

                    

ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ ԿՐԹԱՀԱՄԱԼԻՐԻ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ-ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ 

                                        ՀԱՑԱԹԽՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի հացաթխման լաբորատորիան (արտադրամասը) սոսկ սննդի պատրաստման վայր չէ. այն հանդիսանում է հեղինակային կրթական ծրագրի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը, որտեղ իրականացվում է «ուսումնական արտադրություն» (learn-by-doing) սկզբունքը։

Այս միջավայրում լուծվում են մի շարք առանցքային մանկավարժական և ուսումնական խնդիրներ.

1. Գործնական և ինտեգրված ուսուցում (STEM մոտեցում)

Հացաթխման գործընթացը հիանալի հարթակ է տեսական գիտելիքները գործնականում կիրառելու համար։ Սովորողները տարբեր առարկաներ սովորում են հենց արտադրամասում.

• Մաթեմատիկա՝ Բաղադրիչների կշռում, հարաբերակցությունների հաշվարկ (օրինակ՝ խմորիչի, ջրի և ալյուրի տոկոսային հարաբերությունը), չափման միավորների հետ աշխատանք, ինքնարժեքի հաշվարկ։
• Քիմիա և Կենսաբանություն՝ Խմորման գործընթացների ուսումնասիրում (բակտերիաների և սնկերի դերը), ջերմաստիճանի ազդեցությունը քիմիական ռեակցիաների վրա։

2. Նախագծային ուսուցում և հետազոտական հմտություններ

Արտադրամասում աշխատանքը հաճախ կազմակերպվում է երկարաժամկետ կամ կարճաժամկետ նախագծերի տեսքով։ Երեխաները հետազոտում են՝

• Ազգային հացաբուլկեղենի տեսակները, դրանց պատմությունը և ավանդույթները (օրինակ՝ լավաշի, գաթայի պատրաստման ծեսերը)։
• Տարբեր ժողովուրդների հացերի առանձնահատկությունները։

3. Աշխատանքային դաստիարակություն և ինքնասպասարկում

Կրթահամալիրի գլխավոր խնդիրներից է սովորողին կյանքին նախապատրաստելը և անկախության սերմանումը։

• Երեխաները սովորում են սեփական ձեռքերով բարիք ստեղծել, հարգել ուրիշի աշխատանքը։
• Զարգանում է ինքնասպասարկման կուլտուրան՝ սկսած սեփական աշխատանքային տարածքը մաքուր պահելուց մինչև հիգիենայի կանոնների խիստ պահպանումը։

  

4. Ազգային մշակույթի և ծեսերի յուրացում

Հացաթխման արտադրամասը կենտրոնական դեր ունի կրթահամալիրի ծիսական օրացույցում (Թարգմանչաց տոն, Ղափամայի տոն, Հարության տոն և այլն)։

• Տոներին ընդառաջ սովորողները պատրաստում են ավանդական տոնական թխվածքներ (օրինակ՝ տարեհաց)՝ այդ ընթացքում սովորելով ազգային երգեր, ասիկներ ու օրհնանքներ։ Սա օգնում է, որ ազգային մշակույթը չլինի միայն գրքային, այլ դառնա կենդանի առօրյա։

5. Նախամասնագիտական կողմնորոշում և ձեռնարկատիրական հմտություններ

Ավելի բարձր տարիքի սովորողների (Քոլեջի ուսանողների) համար սա իրական արտադրական պրակտիկայի վայր է։

• Նրանք ծանոթանում են սննդի արդյունաբերության, սպասարկման ոլորտի հիմունքներին, մարքեթինգին (ինչպե՞ս փաթեթավորել, ներկայացնել և իրացնել պատրաստի արտադրանքը կրթահամալիրի միջավայրում)։

6. Սոցիալականացում և թիմային աշխատանք

Հաց թխելը կոլեկտիվ աշխատանք է։ Սովորողները բաժանում են դերերը (խմոր հունցող, գնդող, թխող, ձևավորող), ինչը զարգացնում է թիմում աշխատելու, միմյանց լսելու և օգնելու կարողությունը։ Այստեղ հաճախ իրականացվում է նաև ներառական կրթություն, որտեղ զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող երեխաները հավասարապես ներգրավվում են պրոցեսի մեջ և ստանում թերապևտիկ ու սոցիալական մեծ աջակցություն։

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ 

• Արդիականությունը. Ուսումնական հաստատություններում ինքնաֆինանսավորվող արտադրական բազաների ստեղծումը: Սեբաստացիական «սովորող-արտադրող» մոդելը թույլ է տալիս պատրաստել կադրեր, որոնք տիրապետում են արտադրության ողջ շղթային՝ հումքից մինչև իրացում:
• Նպատակը. Մշակել և տեխնոլոգիապես հիմնավորել կրթահամալիրի քոլեջի «Հացատան» արտադրական գործընթացը, տեսականին և ներքին տնտեսական շղթան:
  
  

ԳԼՈՒԽ 1. ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ. «ՀԱՑԱՏԱՆ» ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ ԵՎ ՍԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ

Արտադրամասի տարածքը (Քոլեջի լաբորատորիա) կազմակերպված է «անընդհատ հոսքի» սկզբունքով՝

[Ալյուրի պահեստ] ➔ [Մաղում / Հունցում] ➔ [Հասունացման խցիկ] ➔ [Թխման վառարաններ/Թոնիր] ➔ [Պատրաստի արտադրանքի պահեստ]

Գործնական տեխնիկական հագեցվածություն (Արտադրական հզորություն)

• Խմորհունց մեքենա. Սպիրալաձև (տարողությունը՝ 50 լիտր, մեկ հունցմամբ՝ մինչև 30 կգ խմոր):
• Հասունացման պահարան. Ջերմախոնավային ավտոմատ կառավարմամբ։
• Վառարաններ. 3 յարուսանի պոդային վառարան (քարե տակդիրով՝ ավանդական հացերի համար) և կոնվեկցիոն վառարան (բուլկեղենի համար):
  
  

ԳԼՈՒԽ 2. ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ՄԱՍ. ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ԲԱՂԱԴՐԱՏՈՄՍԵՐ ԵՎ ՔԱՐՏԵԶՆԵՐ

Կրթահամալիրի արտադրության հիմքը ավանդական և առողջարար տեսականին է: Ստորև ներկայացված են 2 հիմնական արտադրատեսակների գործնական տեխնոլոգիական քարտեզները:

Տեխնոլոգիական քարտեզ 1. «Սեբաստացիական  հաց» (Ավանդական, առանց արհեստական թթխմորի)

• Հիմնական հումք (100 կգ ալյուրի հաշվարկով).
• Բարձր կամ 1-ին սորտի ցորենի ալյուր՝ 100 կգ
• Բնական հեղուկ թթխմոր (закваска)՝ 20 կգ
• Ջուր (ջերմաստիճանը՝ $30\text{--}32^\circ\text{C}$)՝ 60 լիտր
• Աղ՝ 1.5 կգ

Գործնական գործընթաց. Հունցում խմորհունցում (12 րոպե) ➔ Առաջնային ֆերմենտացում սենյակում (90 րոպե, 1 «լցնումով») ➔ Գունդավորում (450 գ) ➔ Վերջնական հասունացում հասունացման պահարանում (40 րոպե) ➔ Թխում պոդային վառարանում։

Տեխնոլոգիական քարտեզ 2. «Ծիսական Կլոր Գաթա» (Կրթահամալիրի օրացուցային տոների համար)

• Խմորի բաղադրություն (50 հատ գաթայի հաշվարկով, յուրաքանչյուրը 300 գ).
• Ալյուր՝ 10 կգ, Կարագ/Մարգարին՝ 3 կգ, Շաքարավազ՝ 2.5 կգ, Կաթ/Մածուն՝ 4 լիտր, Ձու՝ 20 հատ, Խմորիչ՝ 200 գ:
• Խորիզի (միջուկի) բաղադրություն.
• Ալյուր (բոված)՝ 2 կգ, Շաքարավազ՝ 2 կգ, Հալած յուղ՝ 1.5 կգ, Վանիլին՝ 5 փաթեթ:

ԳԼՈՒԽ 3. ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՄՈԴԵԼ ԵՎ ԼՈԳԻՍՏԻԿԱ (B2B ՆԵՐՔԻՆ ՇՈՒԿԱ)

Արտադրությունը գործում է «զրոյական կորստի» (Zero Waste) ռազմավարությամբ, քանի որ սպառման շուկան ամբողջությամբ կանխատեսելի է:

Սպառման ներքին կառուցվածքը

[Քոլեջի «Հացատուն»]
       │
       ├──➔ 5 Հիմնական դպրոցներ (Ամենօրյա ճաշացուցակի հաց)
       ├──➔ Նախակրթարաններ / Մանկապարտեզներ (Փափուկ բոկոններ, բուլկեղեն)
       ├──➔ Քոլեջի և Ավագ դպրոցի Սննդի կետեր (Պիտա հացեր, կրուասաններ)
       └──➔ Ուրբաթօրյա տոնավաճառներ (Ծիսական գաթաների վաճառք ծնողներին)

Ինքնարժեքի և ֆինանսների կառավարում (Օրինակ)

• Պատվերի համակարգ. Յուրաքանչյուր ստորաբաժանում նախորդ օրը մինչև ժամը 16:00-ն էլեկտրոնային եղանակով ներկայացնում է հաջորդ օրվա հացի ճշգրիտ քանակը (օրինակ՝ Արևմտյան դպրոց՝ 40 մատնաքաշ, Հյուսիսային դպրոց՝ 35 և այլն):
• Օպտիմալացում. Արտադրամասը չի աշխատում «պահեստի համար»: Սա բացառում է հացի չորացումը, հետվերադարձը և փչացումը, ինչը սովորական հացի գործարանների ամենամեծ ծախսատար հոդվածն է (մոտ 10-15% կորուստ):

Տեսանյութեր հացաթխման լաբորատորիայից